غریبه اى در اتاق من نوشته مهرنوش مزارعی

وبلاگ اختصاصی نقد در حوزه ادبیات داستانی ایران

نویسنده: حسین فدوی - پنجشنبه ۱۸ مهر ۱۳۸٧

غریبه اى در اتاق من

مهرنوش مزارعی
مهرنوش مزارعى در سال ۱۳۳۰ در شهر تهران به دنیاآمده و بیشترین سالهاى کودکى و نوجوانى اش را در شیراز و بنادر جنوب ایران گذرانده است. او یکسال پس از انقلاب یعنى ۱۳۵۸ براى ادامه تحصیل در رشته کامپیوتر به آمریکا رفته و هم اکنون نیز مقیم آنجاست. وى در سال ۱۹۹۱ فصلنامه ادبى فروغ را جهت معرفى ادبیات زنان بنیان و تا سال ۱۹۹۳ آن را منتشر ساخت. از این نویسنده تاکنون سه مجموعه داستان در خارج از کشور به چاپ رسیده که او را به اعتقاد عده اى در زمره نویسندگان قابل تأمل دهه هفتاد جاى مى دهد. این آثار عبارتند از: «بریده هاى نور با پیشگفتارى از منیرو روانى پور ۱۹۹۴ لس آنجلس» ، «کلارا و من ۱۹۹۹ لس آنجلس» و «خاکسترى ۲۰۰۲ لس آنجلس» .

«غریبه اى در اتاق من» برگزیده اى است از سه کتاب قبلى خانم مزارعى که سال ۸۲ توسط نشر آهنگ دیگر در تهران منتشر شد. البته بیشتر داستانهاى این کتاب از مجموعه آخر او یعنى «خاکسترى» انتخاب شده است. این داستانها روایت انسان امروز است. انسانى که در گوشه اى از این جهان هستى زندگى مى کند و حالات و احساسات خود را در دیگری جست وجو مى کند.

حضور زنان على الخصوص زنان مهاجر و احوالات آنان در این داستانها کاملاً مشهود است. در این مجموعه غالباً موقعیت و وضعیت یک زن مورد بررسى قرار مى گیرد، زنى که مهاجرى از کشور دیگرى است. کسى که در پیله تنهایى خود به سر مى برد، آدم هایى که در گذشته فرهنگى و انسانى خود زندگى مى کنند و در پى بازگشت به آن اند. در این داستانها به زمینه هاى سیاسى مهاجرت پرداخته نمى شود بلکه هر چه هست انسان است و درونیات او. انسانى که با جهان بیرون در تعامل است و در پى شناخت و پذیرش آن است. به طور مثال در داستان «غریبه اى در اتاق من» که نام کتاب نیز برگرفته از آن است، این فضا حضورى پررنگ تر مى یابد و به گونه اى تمثیلى است از زندگى زنانى که هستى خود را تسلیم سرنوشت محتوم و محکوم خود مى کنند.

داستانهاى مزارعى تصویرگر زندگى زنانى است که با رجوع به خود سعى در بازنمایى وجه فراموش شده خود دارند، وجهى که در غالب زنان داستان یا بیرون از آن مشترک است. گاهى این تصویرگرى به صورت خاطره روایت مى شود و فرم خاطره مى گیرد مثل داستان سنگام .

در مجموع داستانهای این مجموعه با نثر و پرداخت یک دست خود، موقعیت هاى متفاوتى از زندگى آدمهایى است که یا از تنهایى مى گریزند و نسبت به آن واکنش نشان مى دهند یا حضور و وجود خود را در گوشه اى از جهان مزه مزه و تجربه مى کنند.

در این داستانها بى آنکه شعارهاى فمینیستى داده شود در لایه هاى زیرین اش، حرفهاى جدى دیده می شود .

روزنامه ایران- ضمیمه ایران زنان – شنبه 19 دی ماه 1383

نظرات ()